Yüksekte Çalışma Mevzuatı: 6331 Kapsamında Yükümlülükler Rehberi

Mevzuat belirli bir metre eşiği koymaz: seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimali olan her çalışma yüksekte çalışmadır. Bir metrelik platformdaki iş de, 40 metredeki cephe işi de aynı hukuki çerçeveye girer.

Bu geniş tanımın pratik sonucu şudur: 'alçak, bir şey olmaz' değerlendirmesi hukuken geçersizdir; risk değerlendirmesi seviye farkı olan her işi kapsamalıdır.

Mevzuat önlem sırasını açıkça kurar: önce çalışma yerinin güvenli kılınması (korkuluk, platform, kapak), sonra toplu koruma (güvenlik ağı), en son kişisel koruyucu donanım (emniyet kemeri).

Yükseltici platform kullanımı bu hiyerarşide güçlü bir toplu koruma çözümüdür: çalışan, korkuluklu ve zemin dayanımı test edilmiş bir sepette çalışır. Merdiven ve iskele kurulumuna göre hem hızlı hem denetlenebilir bir yöntemdir.

Kemer, korkuluğun alternatifi değildir; bomlu platformlarda ise fırlama riskine karşı korkuluğa EK olarak zorunludur.

İş Ekipmanları Yönetmeliği'ne göre kaldırma ekipmanları yılda en az bir kez yetkili teknik elemanca periyodik kontrolden geçirilir; raporun sahada bulunması denetimlerde ilk istenen evraktır.

Günlük operatör kontrolü ayrı bir yükümlülüktür: fren, acil stop, acil indirme, korkuluk ve denge sensörü her vardiya öncesi test edilip kaydedilmelidir.

Kiralık makinede periyodik kontrol raporunu kiraya veren sağlar; günlük kontrol ve doğru kullanım kiracının sorumluluğundadır. Sözleşmede bu paylaşımın yazılı olması iki tarafı da korur.

Yüksekte çalışacak herkese işe özgü İSG eğitimi verilmelidir; yükseltici platform operatörünün ayrıca operatör belgesi (MYK yeterliliği) bulunmalıdır.

Eğitim kayıtları ve belge fotokopileri şantiye İSG dosyasında tutulur. Belgesiz operatör çalıştırmak idari yaptırımın ötesinde, kaza hâlinde işverenin kusurunu ağırlaştıran ana etkendir.